Kernconcepten

Wat is een kernconcept?
De inzichten rond wereldoriëntatie die een kind zich eigen moet maken heeft Laterna Magica geordend rond een aantal zogenaamde kernconcepten, een verzamelingen van aan elkaar gerelateerde inzichten. Wij maken daarbij gebruik van bronnenboeken uitgegeven door de KPC-groep.

Het werken met kernconcepten is een aanpak voor wereldoriëntatie die veel ruimte laat voor coaches, begeleiders en kinderen, maar waarbij wel doelgericht gewerkt wordt aan het krijgen van inzichten. De kernconcepten bestaan uit acht met elkaar samenhangende clusters van inzichtdoelen. Deze doelen dekken samen de kerndoelen voor wereldoriëntatie en andere op inzicht gerichte kerndoelen. Op basis van deze doelen kunnen coaches en begeleiders de leeromgeving inrichten met allerlei uitdagende werkvormen, activiteiten en leerbronnen. Bij het werken met kernconcepten worden communicatieve vaardigheden en creatieve vakken geïntegreerd en worden reken- en taalvaardigheden toegepast.

Werken met kernconcepten gaat uit van verschillende soorten kennis die elk een eigen leeraanpak vragen. De bronnenboeken die LM gebruikt bevatten suggesties voor de organisatievorm, de inrichting van de leeromgeving, mogelijke werkvormen en aanwijzingen voor de implementatie. De aanpak is in de praktijk beproefd door een groep scholen.

Laterna Magica heeft acht kernconcepten vastgesteld waarmee leerlingen aan de slag gaan, verdeeld in twee categorieën: ‘Natuur en techniek’ en ‘Mens en maatschappij’.

Natuur en techniek
- Energie
- Materie
- Groei en leven
- Tijd en ruimte

Mens en maatschappij
- Macht&Regels
- Binding
- Evenwicht en kringloop
- Communicatie

De kernconcepten zijn dus niet geordend volgens de traditionele vakkenindeling, maar volgens de probleemcontexten waarlangs het leven zich ontwikkelt. Het curriculum van Laterna Magica is dus meer gebaseerd op deze probleemcontexten dan op de kerndoelen, die overigens wel worden bereikt. Tijdens het werken in workshops, bij onderzoeksvragen staat het kernconcept centraal. De leeromgeving wordt zo ingericht dat kinderen de kans krijgen deze inzichten op te doen. Binnen een kernconcept is per periode en per unit een ander accent wat specifiek wordt uitgewerkt. Dit accent noemen we voor het gemak een deelthema van het kernconcept.

Planning kernconcepten
In elke unit komen kernconcepten meerdere keren aan bod. Je zit immers drie tot vier jaren in een unit. Een kernconcept wordt uitgebreid behandeld in een cyclisch proces, dat elk jaar op een andere manier helemaal wordt uitgewerkt. Ook kan een kernconcept als gevolg van de actualiteit zomaar midden in de belangstelling komente staan.

In de verschillende units kunnen de accenten telkens anders liggen. Hierdoor krijg je diverse uitwerkingen. Zo blijft het interessant en krijg je een hele brede ontwikkeling. In unit 0 zullen de inzichten die kinderen opdoen rond een kernconcept in hun directe leefomgeving spelen, in de units 3-8 jaar liggen deze inzichten in de directe leefomgeving en de cirkel eromheen. In de unit 8- 12 jaar liggen de inzichten die kinderen op kunnen doen juist in de bredere wereld.